VECİHE DARYAL’IN KANUN İCRASINDA KULLANDIĞI SÜSLEMELER ÜZERİNE BİR İNCELEME; HÜSEYNİ TAKSİM ÖRNEĞİ

Özet

Cumhuriyet’in ilanından günümüze kadar geçen süreçte, enstrüman icrasına ilişkin çeşitli gözlemler yapılmış, özellikle kanun icrasına yönelik farklı değerlendirmeler ortaya konmuş ve kimi zaman da tartışmalı görüşler dile getirilmiştir. Zaman içinde farklı beğeni anlayışlarını yansıtan pek çok icracı yetişmiş; özgün yorum biçimleri ve teknik yaklaşımlar gelişmiştir. Özellikle kanun sazında üslup ve icra tavırları arasındaki ayrışma, bu çeşitliliğin en belirgin görünümlerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Bu bağlamda, Cumhuriyet döneminin dikkat çeken kanun sanatçılarından biri de Vecihe Daryal’dır. Daryal, kendine özgü yorum anlayışı ve gelenekselci yaklaşımıyla, icra geleneğinde fark yaratan bir çizgi oluşturmuş, özellikle eşlikli icra hususunda yüksek algısı ile döneminin estetik tercihlerini yansıtan bir üslup geliştirmiştir Bu çalışma; geçmişten günümüze kanun icracılığı içerisinde geleneksel tavrıyla öne çıkan Vecihe Daryal’ın karakteristik çalma tekniklerini incelemeyi, yorumlamayı ve çözümlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, örneklem olarak seçilen sanatçının hüseyni taksimi ele alınmış; bu taksimdeki icra özellikleri ayrıntılı biçimde değerlendirilmiş ve çeşitli açılardan yorumlanmıştır. Betimsel nitelikteki araştırma, durum tespitine yöneliktir. Çalışmanın evrenini, Vecihe Daryal’ın taksimleri oluşturmaktadır. Kaynak taraması yöntemiyle yürütülen araştırmada, verilerin derlenmesi ve çözümlenmesi aşamalarında “İçerik Analizi” tekniğinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular, Vecihe Daryal’ın icralarında özellikle süslemelerle zenginleştirilmiş pasajları, oktav seslendirmeleri ve kendine has bezeme tekniklerini bir araya getirerek özgün melodik cümleler oluşturduğunu ortaya koymaktadır.