ADIYAMAN’DA İCRA EDİLEN GAZELLERİN MÜZİKAL ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ

Özet

Adıyaman ili, tarihsel süreç içerisinde farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış olması nedeniyle zengin ve çok katmanlı bir kültürel mirasa sahiptir. Bu kültürel birikim, yalnızca maddi kültür unsurlarında değil; sözlü kültür ve müzik geleneğinde de belirgin biçimde kendini göstermektedir. Özellikle Türk mûsikîsi geleneği içerisinde önemli bir icra formu olan gazel, Adıyaman’ın müzik kültürü içinde dikkat çekici bir yere sahiptir. Bu çalışma, gazel icra geleneğinin mevcut durumunu betimlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın evrenini Adıyaman müzik kültüründeki gazeller örneklemini ise Adıyaman’da icra edilen “Gel Erkânı Devlet Gör Bizde Mürvet Kalmadı, Gün Geldi, Acaba Hastalanır Mı, Gözlerin Ceylana Benzer” adlı gazeller oluşturmaktadır. Veriler doküman analizi yöntemi yoluyla toplanmış, elde edilen bulgular doğrultusunda müzikal malzemenin müzikal analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda, Adıyaman gazellerinin ağırlıklı olarak Dügâh durağı ve Hüseynî güçlü ekseninde şekillendiği; ancak Rast, Hicaz ve Muhayyer makam dizilerinin kullanıldığı görülmüştür. Eserlerin 7–10 seslik genişliğe sahip olduğu ve serbest usullü makam seyri ile karar anlayışının korunduğu belirlenmiştir.